Chăm sóc trong đẻ sau đẻ và chăm sóc cơ thể sơ sinh

Đăng lúc 10:05 , 10/04/2020

Để đồng hành, hướng dẫn bà mẹ hiểu rõ hơn về cơ thể mình và biết cách tự chăm sóc sau sinh, các bà bầu cần lưu ý khi chăm sóc bà bầu sau sinh. Việc chăm sóc cho bà mẹ sau sinh và trẻ sơ sinh trong tuần đầu sau đẻ đóng một vai trò quan trọng giúp cho cơ thể của người mẹ và trẻ sơ sinh nhanh chóng hồi phục sức khỏe.

1 - Chăm sóc thiết yếu cho bà mẹ sau đẻ:

Sau khi sinh:

  • Để trẻ nằm da kề da trên ngực của mẹ trong phòng ấm, ít nhất là 90 phút sau sinh. Khuyến khích và hỗ trợ bà mẹ cho con bú ngay trong vòng 1 giờ sau sinh.
  • Đảm bảo ăn, uống đủ và nghỉ ngơi sau đẻ.
  • Nếu bà mẹ cảm thấy mệ, hoa mắt chóng mặt, đau bụng tăng, nhức đầu, chảy máu nhiều cần báo ngay tới cán bộ y tế để được xử trí kịp thời.

Chăm sóc trẻ sau khi khi sinh

Chăm sóc trẻ sau khi khi sinh (Ảnh minh họa)

Sau khi đẻ được 6 tuần:

+ Ăn uống và nghỉ ngơi:

- Ăn đủ chất dinh dưỡng gồm có:

  • Tinh bột: gạo, ngô, khoai, bột mì,…
  • Đạm: thịt, cá, trứng, sữa, tôm, cua, lạc, đậu, vừng,….
  • Chất béo: dầu, mỡ.
  • Chất xơ, vitamin, khoáng chất: rau, quả, sữa,…..

- Không ăn kiêng bất cứ loại thức ăn nào, trừ các chất kích thích, các thức ăn chưa được nấu chín, uống nhiều nước: nước lọc, hoa quả, sữa: bảo đảm uống từ 23 lít/ngày.

- Ngủ ít nhất 8 giờ/ngày, nên tạo tạo điều kiện cho bà mẹ được ngủ trưa.

+ Sinh hoạt, vận động:

- Bà mẹ và trẻ cần được ưu tiên ở trong phòng ấm, thoáng, sạch, không có khói bếp, khói thuốc. Hạn chế tiếp xúc với đông người, đặc biệt là người đang bị bệnh.

- Sau để 6 giờ, bà mẹ có thể ngồi dậy, ngày thứ 2 có thể đi lại, vận động nhẹ nhàng. Sau 1 tuần có thể làm các việc nhẹ trong nhà.

- Nên tập thể dục nhẹ nhàng hàng ngày giúp cơ thể chóng hồi phục, tránh táo bón, giúp ăn ngon miệng.

- Trong 6 tuần đầu sau đẻ, nên kiêng sinh hoạt vợ chồng vì dễ gây sang chấn, nhiễm khuẩn đường sinh sản.

+ Vệ sinh:

- Trong những ngày đầu, còn nhiểu sản dịch, bà mẹ cần vệ sinh bộ phận sinh dục và lau khô sau mỗi lần thay băng vệ sinh.

- Sử dụng băng vệ sinh/khố sạch, thấm nước.

- Có thể tắm nhanh hàng ngày bằng nước ấm, sạch. Sau mỗi lần đại, tiểu tiện cần rửa và lau khô âm hộ.

- Vệ sinh vú bằng khăn mềm, sạch trước khi cho con bú. Thường xuyên thay áo lót ngực do sữa thấm ra.

- Mặc quần áo rộng rãi, sạch sẽ, nên chọn quần áo bằng vải bông cho thoáng mát.

+ Hướng dẫn về áp dụng biện pháp kế hoạch hóa gia đình:

Cần tham thảo ý kiến cán bộ y tế để được tư vấn về các biện pháp tránh thai phù hợp. Đối với bà mẹ cho con bú, có thể lựa chọn các biện pháp tránh thai sau:

  • Dụng cụ tử cung (sau 4 tuần sau đẻ)
  • Bao cao su
  • Thuốc viên tránh thai chỉ có progestine (viên thuốc tránh thai đơn thuần).
  • Thuốc tiêm tránh thai.
  • Cho con bú hoàn toàn sẽ hạn chế việc rụng trứng, giảm khả năng mang thai.

Đối với bà mẹ không cho con bú, có thể lựa chọn, áp dụng với bất cứ biện pháp tránh thai phù hợp nào nếu chắc chắn không muốn có thai.

+ Hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ:

- Tạo điều kiện để bà mẹ cho con bú hoàn toàn.

- Cho trẻ bú cả ngày lẫn đêm, ít nhất 8 lần/ngày đêm.

- Nếu vú bị cương tức và bà mẹ thấy đau núm vú, có thể xoa nhẹ giúp làm mềm núm vú và giảm cương tức vú trước khi cho trẻ bú mẹ. Nếu núm vú vẫn bị đau, cần tham khỏa ý kiến của cán bộ y tế.

- Cần ăn, uống nhiều hơn thức ăn còn ấm nóng để tăng tiết sữa.

- Nếu gặp khó khăn về việc cho con bú, cần gặp cán bộ y tế để được tư vấn.

+ Các cách chăm sóc khác:

  • Uống vitamin A, viên sắt theo hướng dẫn của cán bộ y tế.
  • Tạo cuộc sống gia đình vui vẻ, thoải mái, tránh căn thẳng.

2 – Chăm sóc sơ thiết yếu:

Sau khi sinh đẻ:

- Lau sạch các chất dịch, máu và phân su, cho con nằm tiếp xúc da kề da trên ngực mẹ, ít nhất là 90 phút sau sinh trong phòng ấm, không có gió lùa, không để quạt trực tiếp lên người mẹ và trẻ.

- Cho con bú mẹ ngay trong vòng 1 giờ đầu sau sinh. Cho bú ngay cả khi bà mẹ chưa có sữa vì khi trẻ mút sữa sẽ kích thích về nhanh hơn. Không vắt bỏ sữa trước khi cho trẻ bú bởi những giọt sữa trong giai đoạn này rất cần thiết đối với trẻ. Chỉ cho con bú sữa mẹ, không cho thêm bất cứ thức ăn, nước uống nào khác.

- Sữa mẹ trong vài ngày đầu gọi là sữa non. Đó là loại thức ăn tốt nhất cho trẻ mới sinh vì có đầy đủ chất dinh dưỡng phù hợp với trẻ mới sinh và các kháng thể giúp trẻ chống đỡ bệnh tật, giúp trẻ tổng phân su nhanh hơn, giảm nguy cơ vàng da.

Chăm sóc bé sơ sinh

Chăm sóc bé sơ sinh (Ảnh minh họa)

Chăm sóc hàng ngày:

+ Giữ ấm:

Nhiệt độ phòng từ 26 độ C đến 28 độ C, không có gió lùa. Luôn để trẻ nằm với mẹ. Mặc ấm, đội mũ. Nếu thời tiết lạnh có thể sưới ấm với phương tiện có sẵn.

+ Chăm sóc rốn:

- Không bôi, đắp bất cứ thứ gì trên mặt rốn.

- Giữ rốn sạch, khô. Thông thường rốn sẽ rụng sau 510 ngày. Nếu rốn rụng muộn sau 10 ngày hoặc sớm rước 5 ngày trẻ cần dược cán bộ y tế khám.

- Nếu thấy rốn chảy máu, ướt hoặc có mủ đế ngày cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.

+ Chăm sóc mắt:

Hàng ngày lau mắt bằng khăm mềm, sạch, ẩm. Không nhỏ bất cứ thứ gì vào mắt trẻ.

+ Chăm sóc da:

- Da trẻ sơ sinh mỏng và dễ bị tổn thương, vì vậy chăm sóc da rất quan trọng nhằm phòng các bệnh về da, giúp da thực tốt các chức năng bảo vệ cơ thể, điều hòa thân nhiệt.

- Luôn giữ da trẻ sạch, khô. Chú ý chăm sóc các vùng dễ bị hăm như cổ, nách, bẹn và vùng quấn tã.

- Hàng ngày rửa cho trẻ bằng nước sạch, ấm. Thay tã lót và lau/rửa vùng sinh dục, hậu môn sau khi trẻ vệ sinh.

- Không tắm cho trẻ trước 6 giờ sau đẻ. Khi rốn chưa liền sẹo (trong vòng 2 tuần sau sinh), nên tắm trẻ từng phần, không nhúng toàn thân trẻ ngập vào nước. Dùng khăn mềm khi tắm, không chà xát mạnh gây xay xát da trẻ. Lau khô, mặc ấm cho trẻ ngay sau tắm. Thời gian tắm không nên kéo dài quá 10 phút.

- Đồ vải dùng cho trẻ cần được thay, giặt hàng ngày và phơi khô nơi thoáng, sạch, có ánh nắng mặt trời.

- Nên mắt xa da cho trẻ hàng ngày nhắm thúc đẩy sự hoàn thiện của da, phát triển toàn diện của cơ thể và gắn bó tình cảm mẹ con. Có thể mát xa cho trẻ vào buổi sáng hoặc trước khi tắm. Bà mẹ cần học cách massage đúng cách để đảm bảo an toàn và mang thai hiệu quả tối ưu nhất cho trẻ.

+ Chăm sóc chung:

  • Luôn rửa tay trước và sau khi chăm sóc trẻ.
  • Bảo đảm trẻ luông được nằm cùng với mẹ tỏng phòng ấm, đủ ánh sáng, không có gió lùa, không có khói.
  • Phải được ngủ màn, tránh muỗi và côn trùng đốt.
  • Không tiếp xúc với người đang bị bệnh, vật nuôi.
  • Không đặt trẻ trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời. Không đặt trẻ trên nền lạnh, cứng.

3 – Nuôi dưỡi trẻ nhỏ:

+ Nuôi con bằng sữa mẹ:

- Cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong vòng 6 tháng đầu: Bú mẹ hoàn toàn là chỉ bú sữa mẹ, không cho thêm bất cứ thức ăn, nước uống nào khác, trừ trường hợp có chỉ định của thầy thuốc.

- Cho trẻ bú cả ngày lãn đêm, bất cứ khi nào trẻ muốn. Nếu trẻ ngủ quá 4 giờ liên tục, cần đánh thức trẻ dạy để bú mẹ.

- Cho trẻ bú đến 24 tháng hoặc lâu hơn. Không nên cai sữa cho trẻ trước 18 tháng tuổi.

- Cho trẻ ăn bổ sung hợp lý khi trẻ tròn 6 tháng tuổi (180 ngày) và tiếp tục cho bú mẹ đến 24 tháng.

Chăm sóc mẹ và bé sau sinh

Chăm sóc mẹ và bé sau sinh (Ảnh minh họa)

+ Lợi ích của nuôi con bằng sữa mẹ:

- Là nguồn dinh dưỡng lý tưởng cho con trẻ:

  • Thức ăn phù hợp nhất với trẻ.
  • Tăng khả năng chống đỡ bệnh tật cho trẻ, đặc biệt là bệnh tiêu chảy và viêm phổi.
  • Giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong.
  • Tăng cường phát triển hệ thống thần kinh.
  • Giảm nguy cơ suy dinh dưỡng.
  • Phòng thừa cân và béo phì.
  • Bảo vệ sức khỏe cho bà mẹ: giảm nguy cơ chảy máu sau đẻ, ung thư vú, buồng trứng, giảm nguy cơ loãng xương.
  • Tăng cường mối quan hệ gần gũi, yêu thương, gắn bó mẹ con.

- Lợi ích cho cộng đồng:

  • Là biện pháp tránh thai tự nhiên
  • Bảo vệ môi trường: không cần nhà máy sản xuất sữa, bao bì, không sinh ra bất cứ rác thải nào.
  • Kinh tế: không mất tiền mua, đem lại lợi ích tối đa cho trẻ.
  • Giảm các chi phí về y tế.

+ Thức ăn bổ sung cho trẻ:

Khi trẻ tròn 6 tháng tuổi, ngoài bú sữa mẹ, cần cho trẻ ăn thức ăn bổ sung để đảm bảo dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của trẻ. Thức ăn bổ sung cho trẻ cần đầy đủ 4 nhóm thức ăn:

- Tinh bột: gạo, khoai, bắp, mì.

- Chất đạm: thịt, cá, trứng, cua, tôm, lạc, đậu, đỗ,….

- Chất béo: dầu ăn, mỡ lợn, bơ (chú ý cho trẻ ăn cả dầu thực vật và mỡ động vật).

- Chất xơ, vitamin và chất khoáng: rau, quả.

- Cần bảo đảm đủ số bữa ăn mỗi ngày theo lứa tuổi:

  • Từ 6-8 tháng: Bú mẹ là chính, ăn thêm 2 bữa bột. Từ tháng thứ 7 nên cho trẻ ăn thêm quả chín như chuối, cam, đu đủ,….
  • 9 – 11 tháng: Bú mẹ vẫn là chính và ăn thêm 3 bữa bột. Chú ý cho ăn thêm quả chín như trên.
  • Trẻ từ 12 – 24 tháng: bú mẹ, ăn thêm 3 bữa chính và 2 bữa phụ (quả chín, bánh, sữa).
  • Trẻ từ 2-5 tuổi có thể ăn cùng với gia đình, ngoài 3 bữa chính, cần thêm 2 bữa phụ (quả chín, sữa hoặc bánh). Nhưng cần ưu tiên cho trẻ ăn thức ăn nhiều dinh dưỡng như thịt, cá, trứng,…

+ Phòng chống duy dinh dưỡng cho trẻ:

Nuôi trẻ hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu. Cho trẻ ăn bổ sung hợp lý và tiếp tục cho trẻ bú mẹ đến 24 tháng hoặc lâu hơn. Không nên cai sữa cho trẻ trước 18 tháng tuổi. Cần cho trẻ ăn đầy đủ 4 nhóm thức ăn gồm: tinh bột, chất đạm, chất béo, chất xơ, vitamin và khoáng chất. Trẻ 636 tháng tuổi cần uống vitamin a liều cao 2 lần/năm.

Cân trẻ hàng tháng, sử dụng biểu đô tăng trưởng để theo dõi sự phát triển của trẻ, nếu trẻ tăng cân đều hàng tháng là trẻ khỏe mạnh. Nếu trẻ không tăng hoặc giảm cân, bà mẹ cần quan tâm chăm sóc trẻ nhiều hơn và trao đổi với cán bộ y tế/cộng tác viên dinh dưỡng để được tư vấn.

  • Đo chiều cao của trẻ 6 tháng/lần, theo sự lớn lên của trẻ theo hướng dẫn cụ thể của cán bộ y tế.
  • Đối với trẻ từ 24 tháng trở lên: tẩy giun định kỳ, 6 tháng 1 lần.
  • Tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch.

Trên đây là những thông tin chia sẻ của các mẹ trong gia đình FaGoMom đã tổng hợp lại để chia sẻ cho các chị em phụ nữ biết và có bí kíp chăm sóc con mình trong thời gian này tốt nhất.

Chúc các mẹ - con có sức khỏe toàn diện!

Xem thêm: Trẻ sơ sinh bị nổi mẩn đỏ ở mặt: Nguyên nhân và cách điều trị

BÌNH LUẬN:

HỆ THỐNG CỬA HÀNG
TRÊN TOÀN QUỐC

Tìm cửa hàng gần bạn nhất
popup

Số lượng:

Tổng tiền:

ĐĂNG NHẬP
Nhận nhiều ưu đãi hơn
Danh mục